Waarom zoveel merken op "safe" spelen en wat ze daardoor verliezen.

In een tijd waarin merken roepen dat ze “uniek”, “eigenzinnig” of “onderscheidend” willen zijn, zien we opvallend genoeg het tegenovergestelde gebeuren. De markt wordt overspoeld door merken die dezelfde kleuren gebruiken, dezelfde tone of voice hanteren en dezelfde stijlelementen toepassen. Het resultaat? Een visuele eenheidsworst waarin iedereen op elkaar lijkt en waar slechts weinig merken nog echt opvallen.

Dit is geen toeval, maar een gevolg van een bredere beweging: het vermijden van risico’s. Want risico nemen voelt spannend, en spanning voelt oncomfortabel. Maar precies daar, in dat ongemak, ontstaat vaak het meest krachtige en memorabele werk.


Waarom merken massaal kiezen voor een (te) veilig ontwerp

  • Angst om de verkeerde keuze te maken Veel merken vrezen dat een uitgesproken stijl potentiële klanten zou afschrikken. Dus laten ze zich leiden door wat anderen doen; want wat werkt voor de concurrent, zal toch ook wel voor hen werken? Het probleem: wie volgt, loopt nooit voorop.

  • Overmatig vertrouwen op trends Designtrends zijn nuttig om context te begrijpen, maar worden gevaarlijk wanneer ze eenrichtingsverkeer worden. Zodra iedereen dezelfde trend toepast, verliezen merken hun identiteit en wordt “modern” synoniem voor “hetzelfde”.

  • Te veel stakeholders, te weinig visie Hoe meer mensen beslissen, hoe vlakker het resultaat. In plaats van te kiezen voor een gedurfde, heldere richting, wordt visuele identiteit vaak teruggebracht tot de laagste gemene deler. Niet omdat het de beste keuze is, maar omdat het de veiligste is.

  • De illusie van neutraliteit Veel bedrijven denken dat een ‘neutrale’ stijl geen risico is. Maar neutraliteit is óók een keuze en meestal een die ervoor zorgt dat je onzichtbaar wordt.

Wat merken verliezen door op safe te spelen

  • Herkenbaarheid Merken die lijken op hun concurrenten, worden niet onthouden. Sterk design is juist het resultaat van durf, niet van voorzichtigheid.

  • Persoonlijkheid Een visuele identiteit moet voelen als een mens: met karakter, nuance, eigenaardigheden. Merken die alles wegpoetsen wat “te uitgesproken” is, verliezen ook alles wat hen bijzonder maakt.

  • Emotionele connectie Krachtig design roept iets op, energie, vertrouwen, sympathie, verbeelding. Maar wie geen leegtes vult, geen accenten zet en geen statements durft te maken, ontneemt zichzelf de kans om iets te laten voelen.

Waarom uitgesproken werk juist nu waarde heeft

Opvallend genoeg krijg ik regelmatig de opmerking dat mijn persoonlijke illustratieve werk zo uitgesproken is, sterk, direct, herkenbaar. Toch heb ik zelden een merk gezien dat het aandurft om dit soort visueel lef ook werkelijk in te zetten binnen hun merkuitingen. En dat is interessant, want precies dat uitgesproken werk:

  • blijft hangen
  • verhoogt merkherkenning enorm
  • bouwt identiteit die niet kopieerbaar is
  • maakt communicatie menselijker en expressiever

Merken wíllen anders zijn, maar durven het vaak niet echt te zijn. Het resultaat is dat ze eindigen in het midden van het spectrum: veilig, netjes… en inwisselbaar.

Case in de praktijk

Een goed voorbeeld van hoe visuele durf een merk juist sterker kan maken, is de visuele identiteit van Etrusco. Waar veel voedingsmerken kiezen voor veilige fotografie, realistische ingrediëntenbeelden of generieke kleurenpaletten, heb ik in de uitstraling van Etrusco bewust gekozen voor een uitgesproken, grafische benadering.

De eerste verpakkingslijn bestond uit zwart-wit illustraties waarin verschillende pastavormen vertaald werden naar krachtige, gestileerde iconen. Deze stijl was allesbehalve standaard, en precies daardoor viel het meteen op. Voor de uitbreiding naar de reeks pastasauzen werd dezelfde visuele taal doorgetrokken, ook dit keer aangevuld met sterke kleurvlakken en minimalistische illustraties van ingrediënten. Hierdoor ontstond een gedurfde maar coherente identiteit die zowel herkenbaarheid als schap-impact oplevert.

Wat dit project laat zien, is dat merkconsistentie niet gelijk hoeft te staan aan voorspelbaarheid. Etrusco kon evolueren zonder zijn karakter te verliezen: dezelfde grafische kracht, dezelfde duidelijke signatuur maar toegepast op een nieuwe productcategorie én doorvertaald naar promotiemateriaal en zelfs een pop-up restaurantconcept.

Het resultaat is een merk dat niet alleen anders durft te zijn, maar daardoor ook veel beter blijft hangen. Etrusco bewijst dat uitgesproken design geen risico is maar een kans om identiteit, kwaliteit en merkpersoonlijkheid tastbaar te maken.

Conclusie

Merken die écht onderscheiden willen zijn, moeten eerst durven loslaten wat “veilig” voelt. Want echte eigenzinnigheid ontstaat nooit uit consensus maar uit visie. Wie durft te kiezen voor een uitgesproken stijl bouwt merkherkenning die blijft hangen, creëert een eigen visueel universum, toont karakter en lef

en is bovendien veel moeilijker te kopiëren. De uitdaging voor merken ligt dus niet in het volgen van trends, maar in het vinden van een visuele identiteit die hun ware persoonlijkheid vertaalt; ongefilterd, eerlijk en uniek.

"Be yourself; everyone else is already taken."

Oscar Wilde